Hasta Başı Monitörlerinde NIBP ve SpO₂ Ölçüm Hataları Nasıl Çözülür?

Hasta başı monitörleri; yoğun bakım, ameliyathane, acil servis ve servislerde hastanın yaşamsal bulgularının sürekli takip edilmesini sağlayan önemli biyomedikal cihazlardır. NIBP (Non-Invasive Blood Pressure), SpO₂ (periferik oksijen satürasyonu) ve EKG gibi ölçüm parametrelerinde meydana gelen hatalar, yanlış klinik değerlendirmelere neden olabileceğinden cihazların doğru şekilde kontrol edilmesi gerekir.

Bu yazıda hasta monitörü arızası, NIBP hata mesajı, SpO₂ prob arızası ve EKG parazit giderme işlemlerinde karşılaşılan yaygın sorunlar ve uygulanabilecek teknik kontroller ele alınmaktadır.

NIBP Ölçüm Hataları ve Çözüm Yöntemleri

NIBP sistemi; manşon, bağlantı hortumu, hava pompası, valfler, basınç sensörü ve elektronik kontrol devrelerinden oluşur. Ölçüm sırasında oluşan hatalar bu bileşenlerden herhangi birindeki problemden kaynaklanabilir.

Hastabaşı Monitörlerinin Tarihçesi ve Gelişimi

×

1. NIBP Manşonunun Kontrolü

Yanlış manşon kullanımı, NIBP ölçümlerinin hatalı çıkmasının en yaygın nedenlerinden biridir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Manşonun hastanın koluna uygun ölçüde olması
• Manşonun doğru pozisyonda takılması
• Manşon üzerinde yırtık veya deformasyon bulunmaması
• Velcro bölümünün yeterli tutuculuğa sahip olması
• Manşon bağlantı noktasında kaçak bulunmaması

Özellikle sürekli kullanım nedeniyle manşon içerisinde zamanla hava kaçağı oluşabilir. Bu durumda cihaz basıncı yeterince oluşturamayabilir veya ölçüm sırasında tekrar tekrar şişirme yapabilir.

2. NIBP Hortum Kaçakları

NIBP hortumu, manşon ile monitör arasındaki hava transferini sağlar. Hortumda küçük bir çatlak veya bağlantı noktasında gevşeme olması bile ölçümün tamamlanmasını engelleyebilir.

NIBP hata mesajı ile karşılaşıldığında öncelikle hortum ve bağlantı noktaları kontrol edilmelidir.

Kontrol sırasında:

1. Hortumda çatlak ve kırılma olup olmadığı incelenir.
2. Monitör bağlantısı kontrol edilir.
3. Manşon bağlantısı kontrol edilir.
4. Hortumda ezilme veya bükülme olup olmadığına bakılır.
5. Kaçak şüphesi varsa uygun teknik test yöntemiyle sistemin basınç tutma durumu değerlendirilir.

Hortum değiştirildiğinde cihazın tekrar NIBP ölçümü yapması sağlanarak arızanın giderilip giderilmediği kontrol edilmelidir.

3. Dahili Hava Pompası Arızası

NIBP ölçümü sırasında monitör manşonu belirli bir basınca kadar şişirebilmek için dahili bir hava pompası kullanır.

Pompa arızasında:

• Manşon yeterince şişmeyebilir.
• Şişirme işlemi normalden uzun sürebilir.
• Cihaz sürekli pompalama yapabilir.
• Ölçüm işlemi tamamlanmadan hata verebilir.
• Pompa çalışma sesi normalden farklı olabilir.

Bu durumda yalnızca pompanın kendisi değil, pompa hattındaki valfler ve bağlantılar da kontrol edilmelidir.

4. Basınç Sensörü ve NIBP Devresi

Manşon ve hortum sağlam olmasına rağmen NIBP ölçümü gerçekleştirilemiyorsa basınç sensörü ve pnömatik devre incelenmelidir.

Basınç sensörünün hatalı değer üretmesi, cihazın manşon basıncını yanlış algılamasına neden olabilir. Bu nedenle teknik servis prosedürüne uygun şekilde NIBP sisteminin doğruluğu kontrol edilmelidir.

Önemli: NIBP sistemindeki sensör, pompa veya elektronik devre üzerinde yapılacak müdahaleler üreticinin servis prosedürlerine ve kurumun biyomedikal bakım talimatlarına uygun gerçekleştirilmelidir.

SpO₂ Ölçüm Hataları ve Çözüm Yöntemleri

SpO₂ ölçümü, sensör içerisindeki LED ve fotodiyot yardımıyla kandaki oksijen satürasyonunun tahmin edilmesine dayanır.

SpO₂ ölçümünün yapılamaması veya değerlerin sürekli değişmesi durumunda problem monitörden, SpO₂ sensöründen, bağlantı kablosundan veya hastanın ölçüm koşullarından kaynaklanabilir.

1. SpO₂ Probunun Kontrolü

SpO₂ prob arızası şüphesinde ilk olarak sensör fiziksel olarak incelenmelidir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar:

• Sensör kablosunda kırılma
• Kablo üzerinde ezilme veya kesilme
• Sensör gövdesinde çatlak
• Konnektör pinlerinde deformasyon
• Sensörün parmağa düzgün oturmaması
• LED ve fotodiyot bölgesinde hasar veya kirlenme

Özellikle sensör kablosunun sürekli bükülmesi, iç iletkenlerin zaman içerisinde kırılmasına neden olabilir.

2. LED ve Fotodiyot Yıpranması

SpO₂ sensörlerinde ışık kaynağı olarak LED, algılama elemanı olarak ise fotodiyot kullanılır.

Uzun süreli kullanım, mekanik hasar veya sensörün uygun olmayan koşullarda kullanılması bu bileşenlerin performansını etkileyebilir.

Sensör doğru şekilde takıldığı halde:

• SpO₂ değeri görüntülenmiyorsa,
• Nabız sinyali alınamıyorsa,
• Sinyal sürekli kesiliyorsa,
• “Sensor Off”, “No Sensor” veya benzeri hata mesajları görülüyorsa,

öncelikle sensör ve bağlantı hattı kontrol edilmelidir.

Arızanın sensörden mi yoksa monitörden mi kaynaklandığını belirlemek için uygun ve sağlam olduğu bilinen başka bir SpO₂ sensörü ile karşılaştırmalı test yapılabilir.

3. Hasta Kaynaklı SpO₂ Ölçüm Problemleri

Her SpO₂ problemi cihaz arızası anlamına gelmez.

Ölçüm sırasında;

• Hastanın hareket etmesi,
• Parmakların soğuk olması,
• Düşük periferik dolaşım,
• Sensörün yanlış yerleştirilmesi,
• Tırnak üzerindeki bazı maddeler,
• Ortamdaki yoğun ışık,

ölçüm kalitesini etkileyebilir.

Bu nedenle biyomedikal teknik kontrol öncesinde klinik kullanım koşullarının da değerlendirilmesi gerekir.

EKG Parazit ve Artefakt Sorunları

Hasta monitörlerinde EKG sinyalinin üzerinde düzensiz dalgalanmalar görülmesi her zaman monitörün elektronik devresinin arızalı olduğunu göstermez.

EKG parazit giderme işleminde öncelikle hasta kablosu, elektrotlar, bağlantılar ve çevresel elektriksel etkiler kontrol edilmelidir.

1. EKG Hasta Kablosunun Kontrolü

EKG kablosunun sürekli bükülmesi ve çekilmesi, iç iletkenlerde zamanla hasar meydana getirebilir.

Özellikle:

• Hasta kablosunun gövde bağlantısı
• Lead kabloları
• Elektrot bağlantı uçları
• Konnektör
• Kablo izolasyonu

kontrol edilmelidir.

Kablo hareket ettirildiğinde EKG sinyalinde değişiklik meydana geliyorsa kablo içerisinde temas problemi olma ihtimali değerlendirilmelidir.

2. Elektrot Kontrolü

EKG elektrotlarının cilde yeterli temas etmemesi de artefakt oluşturabilir.

Elektrotların:

• Son kullanma tarihinin geçmemiş olması,
• Kurumamış olması,
• Cilde doğru şekilde yapışması,
• Doğru anatomik bölgelere yerleştirilmesi

kontrol edilmelidir.

3. Topraklama ve Elektriksel Parazitler

EKG sinyalindeki 50 Hz civarındaki elektriksel parazitler, çevrede bulunan elektrikli cihazlardan veya uygun olmayan elektriksel bağlantılardan etkilenebilir.

Bu nedenle:

• Cihazın güç kablosu kontrol edilmelidir.
• Priz ve elektrik hattı kontrol edilmelidir.
• Topraklama durumu değerlendirilmelidir.
• Yakındaki elektrikli cihazlar gözden geçirilmelidir.
• Hasta kablosunun güç kablolarına paralel ve çok yakın şekilde ilerlemesi önlenmelidir.

Monitör farklı bir elektrik hattında veya uygun test koşullarında değerlendirildiğinde parazit ortadan kalkıyorsa sorun monitörden ziyade çevresel elektriksel etkilerle ilişkili olabilir.

Hasta Monitörü Arızasında Sistematik Kontrol

Bir hasta başı monitörü arızası ile karşılaşıldığında doğrudan elektronik kart değişimine gitmek yerine sistematik bir arıza tespit yöntemi uygulanmalıdır.

NIBP için

1. Manşon kontrol edilir.
2. Hortum ve bağlantılar kontrol edilir.
3. Hava kaçağı ihtimali değerlendirilir.
4. Pompanın çalışma durumu kontrol edilir.
5. Valfler ve pnömatik sistem incelenir.
6. Basınç sensörü değerlendirilir.
7. Uygun test ekipmanı ile ölçüm doğruluğu kontrol edilir.

SpO₂ için

1. Sensör fiziksel olarak incelenir.
2. Kablo ve konnektör kontrol edilir.
3. Sensörün doğru takıldığı doğrulanır.
4. Hasta kaynaklı faktörler değerlendirilir.
5. Sağlam olduğu bilinen başka bir sensörle karşılaştırma yapılır.
6. Gerekirse SpO₂ ölçüm devresi teknik olarak incelenir.

EKG için

1. Elektrotlar kontrol edilir.
2. Hasta kablosu incelenir.
3. Lead bağlantıları kontrol edilir.
4. Kablo hareket testi yapılır.
5. Elektriksel parazit kaynakları araştırılır.
6. Topraklama ve güç bağlantıları değerlendirilir.
7. Gerekirse EKG simülatörü ile cihazın ölçüm performansı test edilir.

Hasta başı monitörlerinde NIBP, SpO₂ ve EKG problemlerinin doğru şekilde giderilebilmesi için arızanın yalnızca monitör üzerinden değerlendirilmemesi gerekir. Manşon, hortum, pompa, sensör, hasta kablosu, elektrot, bağlantılar ve çevresel elektriksel koşullar birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle NIBP hata mesajı, SpO₂ prob arızası ve EKG artefaktlarında önce dış bağlantı ve aksesuarların kontrol edilmesi, ardından cihazın dahili sistemlerinin incelenmesi gereksiz parça değişiminin önüne geçer.

Biyomedikal teknik servis uygulamalarında sistematik arıza tespiti; hem cihazın güvenilirliğini artırır hem de klinik kullanım sırasında yanlış ölçüm kaynaklı risklerin azaltılmasına yardımcı olur.

Bu yazıya tepkin ne?

0 Beğendim 0 Sevdim 0 Komik 0 Vay Be 0 Üzücü 0 Sinir