09-27-2026, 08:15 PM
1. Vaka ve Arıza Belirtileri
Değerli meslektaşlarım, biyomedikal teknik servis süreçlerinde yoğun bakım ve palyatif servislerinden en sık gelen enteral beslenme pompası şikayetlerinden biri Covidien / Cardinal Health Kangaroo Joey cihazlarında görülen "Rotor Stalled" (Rotor Sıkıştı / Dönmüyor) alarmıdır.
Klinikten gelen bildirimlerde cihazın infüzyon başlatıldıktan birkaç saniye sonra sesli ve görsel alarm verip infüzyonu durdurduğu, bazen de cihaz açılır açılmaz doğrudan rotor alarmına geçtiği belirtilmektedir.
2. Olası Arıza Nedenleri (Kök Neden Analizi)
Bu problem hem mekanik hem de elektronik kaynaklı olabilmektedir:
- Besin Sıvısı Sızıntısı ve Yapışma: Setin tam oturtulmaması veya delinmesi sonucu rotor mil yatağına enteral mama sızması ve zamanla kuruyarak mekanik blokaj oluşturması.
- Optik Enkoder / Optokuplör Arızası: Peristaltik motorun arkasındaki enkoder diski okuyan optik sensörün (photo-interrupter) kirlenmesi veya fotodiyot arızası.
- DC Motor ve Dişli Kutusu (Gearbox) Aşınması: Motor fırçalarının bitmesi, aşırı akım çekmesi veya planet dişli grubunun diş sıyırması.
- Anakart Motor Sürücü Devresi: Motoru süren H-Bridge (H-Köprüsü) sürücü entegresinde aşırı akım kaynaklı termal hasar.
Alıntı:Kangaroo Joey cihazlarında rotor bloğu sökülürken su geçirmezlik contasına (O-ring) kesinlikle zarar verilmemelidir. Aksi halde dezenfeksiyon sıvısı doğrudan anakarta sızacaktır.
3. Adım Adım Arıza Tespiti ve Onarım Prosedürü
Adım 1: Mekanik Ön Kontrol
- Cihazı servis moduna almadan önce parmağınızla rotoru manuel çevirmeyi deneyin. Rotor akıcı ve eşit bir dirençle dönmelidir. Takılma veya sürtünme hissi varsa dişli kutusunda veya yatakta mama tortusu mevcuttur.
- Rotor kapağını ve silindirleri (roller) sökerek ultrasonik yıkama banyosunda veya izopropil alkol (IPA) ile tortulardan arındırın.
Adım 2: Kasa Açımı ve Motor İncelemesi
- Gövde vidalarını söküp kasayı ikiye ayırın. Kangaroo Joey oldukça kompakt bir gövdeye sahiptir, flex kabloları zedelememeye dikkat edin.
- Motor terminallerini anakarttan ayırın. Harici ayarlı güç kaynağından (bench power supply) motora kademeli olarak 3V - 4.5V DC uygulayın.
- Motorun çektiği yüksüz akımı (no-load current) multimetre ile ölçün. Sağlıklı bir Joey motoru 40-70 mA aralığında akım çekmelidir. Eğer akım 180 mA üzerine çıkıyorsa veya motor kesik kesik dönüyorsa rotor motoru ömrünü tamamlamıştır, yenisiyle değiştirilmelidir.
Adım 3: Enkoder Kartı Temizliği ve Testi
- Motorun arkasında yer alan küçük PCB üzerindeki optik enkoder diskini kontrol edin. Çoğu zaman içeri kaçan şekerli enteral solüsyonlar bu yarıklı diskin gözeneklerini tıkar.
- Sensörü ve diski alkolsüz özel elektronik temizleyici veya %99 IPA ile nazikçe temizleyin.
- Osilaskop veya lojik prob yardımıyla motor dönerken enkoder çıkışındaki kare dalga (pulse) sinyalini gözlemleyin. Kare dalga üretilmiyorsa enkoder kartı değiştirilmelidir.
Adım 4: Montaj, Kalibrasyon ve Doğrulama
- Onarım sonrası sızdırmazlık contalarına silikon bazlı koruyucu gres uygulayıp kasayı kapatın.
- Cihazı açarken güç tuşuna basılı tutarak Servis / Biyomedikal Menüsü'ne girin. "Rotor Cycle Test" fonksiyonunu çalıştırarak motor devrini (RPM) ve pulse sayısını kontrol edin.
- Cihaza orijinal bir beslenme seti takıp 100 ml/saat akış hızında 30 dakikalık infüzyon testi yapın. Ardından elektriksel güvenlik testinden (IEC 62353 standardına göre gövde kaçak akımı) başarıyla geçirip cihaza servis etiketi vurun.
Klinik sahada özellikle yoğun mama kullanılan birimlerde bu sorun kronikleşebiliyor. Genellikle hemşire personelin torba değişiminde rotora dökülen mamayı silmemesinden kaynaklanıyor.
Sizin servis süreçlerinizde bu modelde benzer bir sorun yaşadınız mı? Genelde motoru komple mi değiştiriyorsunuz yoksa temizlik/yağlama ile kurtarabildiğiniz vakalar oluyor mu? Tecrübelerinizi ve yorumlarınızı bekliyorum.