09-23-2026, 04:33 PM
1. Vaka / Arıza Belirtileri
Değerli meslektaşlarım, forumumuza hoş geldiniz. Bugün sahada, özellikle yoğun çalışan mamografi ünitelerinde sıkça karşımıza çıkan, Hologic Selenia Dimensions model dijital mamografi cihazlarındaki "HTC Grid (High Transmission Cellular Grid) Movement Error" arızasını ve bu arızanın pratik çözüm yollarını ele alacağız.
Klinikten gelen şikayet genellikle şu şekildedir:
- Cihaz şutlama hazırlığı yaparken veya self-test esnasında "HTC Grid Error" uyarısı vererek kilitleniyor.
- Alınan görüntülerde dikey çizgiler (grid çizgileri / artifact) oluşuyor.
- Gantry içinden mekanik bir zorlanma veya sürtünme sesi geliyor.
2. Olası Arıza Nedenleri
Bu arıza hem donanımsal mekanik aşınmalardan hem de elektriksel/sensör bazlı hatalardan kaynaklanabilir. Sahada en çok karşılaştığımız nedenler şunlardır:
- Grid hareket raylarının (linear guide rails) kontrast madde artıkları, toz veya kurumuş gres yağı nedeniyle sıkışması.
- Gridi hareket ettiren tahrik kayışının (drive belt) gevşemesi, aşınması veya diş atlaması.
- Gridin başlangıç ve bitiş pozisyonlarını algılayan optik sensörlerin (home/end opto-sensors) tozlanması veya arızalanması.
- Grid step motorunun tork kaybı yaşaması veya motor sürücü kartı (Gantry Interface Board - GIB) üzerindeki ilgili çıkışın kararsız çalışması.
3. Adım Adım Arıza Teşhisi
Arızayı lokalize etmek için aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayabilirsiniz:
- Cihazın enerjisini kesin ve LORAD dedektör koruma kapağını dikkatlice sökün.
- Grid mekanizmasını elinizle manuel olarak hareket ettirmeyi deneyin. Hareket esnasında herhangi bir takılma veya pürüz hissetmemelisiniz.
- Optik sensörlerin üzerindeki toz durumunu kontrol edin. Genellikle statik elektrik sebebiyle bu sensörler toz kaplar ve "home" pozisyonunu algılayamaz.
- Sistem log dosyalarını (error logs) inceleyin. Hatanın spesifik olarak "Timeout" mu yoksa "Position Sensor" hatası mı olduğunu teyit edin.
Alıntı:ÖNEMLİ UYARI: Dedektör yüzeyi son derece hassastır. Grid mekanizması üzerinde çalışırken dedektöre herhangi bir alet düşürmemeye veya fiziksel temas etmemeye azami özen gösterin. Dedektör hasarları geri dönüşü olmayan yüksek maliyetlere yol açar.
4. Çözüm ve Parça Değişim Adımları
Teşhisi koyduktan sonra müdahale aşamasına geçiyoruz.
Çözüm Adımı 1: Mekanik Temizlik ve Yağlama
Eğer grid hareketinde bir zorlanma varsa, linear rayları izopropil alkol (IPA) ile tamamen temizleyin. Eski, katılaşmış yağı arındırın. Ardından üreticinin önerdiği ince silikon bazlı veya teflon içerikli kuru yağlayıcı (dry lubricant) ile rayları çok hafifçe yağlayın. Kesinlikle kalın gres kullanmayın, toz toplar!
Çözüm Adımı 2: Optik Sensörlerin Temizliği / Değişimi
Optik sensörlerin (opto-coupler) arasını basınçlı hava ve alkollü kulak çöpü yardımıyla nazikçe temizleyin. Eğer sensör arızalı ise (multimetre ile çıkış voltajı değişimi gözlenmiyorsa) yenisi ile değiştirin.
Çözüm Adımı 3: Kayış Gerginlik Ayarı
HTC motor kayışının gerginliğini kontrol edin. Kayış çok gevşek ise motor mili döner ama kayış kaçırır; çok sıkı ise motora ekstra yük bindirir. İdeal gerginliğe getirin ve sabitleme vidalarını torklayın.
Çözüm Adımı 4: Kalibrasyon ve Test
Tüm mekanik işlemleri bitirdikten sonra cihazı açın. Servis arayüzüne (Service Tool) giriş yapın. "HTC Grid Calibration" sekmesinden grid hareket testini ve kalibrasyonunu başlatın. Sistem, gridin uçtan uca hareket süresini (travel time) milisaniye cinsinden ölçecektir. Bu değer limitler dahilindeyse kalibrasyon başarıyla tamamlanacaktır. Ardından phantom çekimi yaparak görüntüde grid çizgisi kalıp kalmadığını kontrol edin.
5. Sonuç ve Soru-Cevap
Hologic Selenia serisinde HTC grid arızaları genellikle periyodik bakımların aksatılması veya ortamdaki toz birikiminden kaynaklanır. Yılda en az bir kez bu mekanizmanın temizlenip kalibre edilmesi arıza sıklığını %90 oranında azaltmaktadır.
Sizin servis süreçlerinizde bu modelde veya farklı marka mamografilerde benzer bir grid sorunu yaşadınız mı? Çözüm için uyguladığınız farklı pratik yöntemler var mı? Yorumlarınızı ve tecrübelerinizi bekliyorum.